Minder armoede, meer kansen: jarenlange inzet ChristenUnie voor Zwolse gezinnen
Wat als je hulp nodig hebt, maar de regels te ingewikkeld zijn? Of als je niet eens weet dat je recht hebt op ondersteuning? Voor kinderen en gezinnen met een smalle beurs in Zwolle is dat vaak de realiteit. Maar de stad zet stappen, en de ChristenUnie mocht daarin een lange adem hebben – samen met velen in de stad, aan tafel en in de wijken. We kijken terug met fractievoorzitter Ruben van de Belt, wethouder Michiel van Willigen en oud-raadslid Wietse de Boer, die mee aan de basis stond van deze beweging.
Eenvoudiger, bereikbaarder, barmhartiger
“We wilden dat kinderen niet de dupe zijn van ingewikkelde regels”, vertelt Ruben van de Belt. “De regelingen voor kinderen moesten eenvoudiger en begrijpelijker worden, zodat wie hulp nodig heeft, die ook echt krijgt.”
Dat ging niet vanzelf. “Politiek is soms boren met de hand in hardhouten planken.” Al voor 2010 zette de ChristenUnie stappen richting een barmhartiger systeem, vanuit het geloof dat ieder kind telt en gezinnen steun verdienen als het nodig is. We zagen gezinnen die vastliepen, bonnetjes moesten bewaren, elk jaar opnieuw moesten aanvragen en vaak niet durfden te vragen waar ze recht op hadden.
Vanuit het hart van de ChristenUnie bleef de boodschap hetzelfde: bestaanszekerheid is een basisvoorwaarde om mee te kunnen doen in Zwolle. Dat vraagt om een vangnet voor wie dat zelf niet kan regelen en om vertrouwen in gezinnen in plaats van controle en wantrouwen.
Versimpelteam
Een belangrijke stap in dit proces was de oprichting van het Versimpelteam, een initiatief van de ChristenUnie met Wietse de Boer als drijvende kracht. Dit team had als doel om gemeentelijke brieven en formulieren begrijpelijker te maken voor álle Zwollenaren, zodat iedereen kon begrijpen waar hij of zij recht op had. Vanuit gesprekken met gezinnen in de stad zag Wietse hoe ingewikkelde taal drempels opwierp bij het aanvragen van hulp, waardoor mensen vaak afhaken.
Dankzij het Versimpelteam werden brieven herschreven en obstakels weggenomen, waardoor meer Zwollenaren gebruik konden maken van de regelingen die voor hen bedoeld zijn. “We hebben ook goed geluisterd naar mensen buiten onze eigen bubbel”, vertelt Wietse. “Verhalen uit de wijk, ervaringsdeskundigen als Karin ter Horst, ervaringen van gezinnen en signalen van partners die dichtbij mensen staan, hielpen ons om regels te toetsen aan de praktijk en niet alleen aan beleid op papier.”
Samen met mensen uit de doelgroep, partners in de stad, betrokken ambtenaren en collega’s in de gemeenteraad werd het systeem stap voor stap eenvoudiger en toegankelijker gemaakt. De inkomensgrens werd tijdens de formatie verhoogd van 110% naar 130% van de bijstandsnorm, zonder dat daar extra budget voor nodig was. “Dat vond ik echt schokkend”, herinnert Ruben zich. “Zoveel geld bleef dus liggen, terwijl er zoveel behoefte aan was”. Ook werden de aanvragen simpeler en duidelijker, en de jaarlijkse verplichting om opnieuw aan te vragen werd voor veel gezinnen afgeschaft, zodat mensen niet onnodig opnieuw de drempel over hoefden.
Wietse: “Het is bijzonder om terug te blikken op al die stappen, en ik ben dankbaar dat ik daaraan mocht bijdragen. Maar het was echt een teamprestatie, waarin ook Gerdien Rots, Johannes de Vries en Micha Baksteen ieder op hun eigen manier stenen hebben bijgedragen. Michiel en Ruben hebben er de afgelopen periode belangrijke stappen bij gezet, en het is mooi om te zien hoe dat werk doorgaat.”
‘Vertrouwen is de basis’
Wethouder Michiel van Willigen ziet dagelijks waarom deze inzet van de ChristenUnie belangrijk is. “Het kan iedereen overkomen dat je hulp nodig hebt,” zegt hij. “We willen niet dat kinderen in armoede opgroeien, maar dat zij gezond en kansrijk kunnen opgroeien met een stabiele basis. Elk kind verdient dat.”
Toch maakte zo’n 30 procent van de doelgroep geen gebruik van de aanwezige regelingen. De gemeente ging daarom actief de wijk in en werkte aan communicatie in begrijpelijke taal, zowel op papier als via social media en bijeenkomsten in de wijk. Regelingen worden nu, waar mogelijk, automatisch toegekend, zonder ingewikkelde bewijslast, en er is speciale aandacht voor groepen die nog te vaak buiten beeld blijven. Michiel: “We blijven zoeken naar manieren om ook mensen die we nog niet bereiken, zoals groepen binnen migranten- en geloofsgemeenschappen, beter te vinden en te ondersteunen.”
Hoopvol perspectief
De cijfers laten zien dat deze inspanningen effect hebben: het aantal kinderen en jongeren dat gebruikmaakt van de kindregeling groeide van ongeveer 800 huishoudens in 2022 naar meer dan 1.000 in 2024, waardoor inmiddels ruim 2.000 kinderen direct zijn geholpen. Ook het aantal kinderen dat via het Jeugdfonds Sport kan sporten, blijft groeien.
Maar bovenal is er iets anders bereikt: een beweging richting eenvoud, vertrouwen en barmhartigheid in het beleid voor Zwolse gezinnen. “We willen dichtbij mensen staan en niet bovenop mensen zitten,” zegt Ruben. Wietse vult hem aan: “Dit is waar we als ChristenUnie altijd voor staan: een vangnet vormen voor wie dat zelf niet hebben en gezinnen de ruimte geven om verder te komen.”
